فولکلور کردی - نخمانه یا ته نشتوک ( کنایه )

فولکلور کردی، ادبیات کردی، فرهنگ کردی، تاریخ و ادبیات کردی

Nixmane- teniştuk- ber wê avêtin ( kinaye

کنایات جملات کوتاه ، رمزی واشاره ای هستند که قصد گوینده ، چیزی فراتر از معنای ظاهری جمله  ‏است. کنایات ، استعاره ای وغیر صریح اند . معنای ویژه داشته که درک ، مقصود گوینده برای گروههای ‏دارای فرهنگ دیگر مشکل وچه بسا غیر ممکن است .‏ تقریباً در میان تمام گروههای قومی کنایات کم وبیش رایج است وتمایل افراد به رسانیدن مقصود خویش ‏در کمترین عبارات شاید چیزی ذاتی باشد که در برخی فرهنگها به آن اهمیت بیشتری داده شده است .‏در بیان کنایات می بایستی گوینده ومخاطب درک مشابه ای از کنایه داشته باشند تا آنچه که در ورای ‏جملات نهفته است به درستی فهمیده شود .‏

در بین مردم کرد این احساس وجود دارد که رسایی کنایات در اثر بخشی بر روی مخاطب و آنهم در قالب ‏یک یا چند جمله ی کوتاه بیش از هر روش دیگری مفید می باشد، لذا یک گرایش عمومی به سوی ‏کنایات واستعارات در محاورات روز مره وجود دارد. در کردی کرمانجی به جای کنایه از جمله به ر وی ئاویتن  نیز استفاده می کنند . به ر وی ئاویتن , تحت اللفظی یعنی مقابل او انداختن , منظور حرفی که گفته می شود به او می گوید یعنی کنایه به اوست . من به ر وی ئاویت . ( من به او گفتم – منظورم او بود . ) ‏

چند نمونه نخمانه :

Raketê baketê şerqîn êlêda ketê  taze rabûye xwe baketê

( راکه تێ , داکه تێ , شه رقێن ئێلێ دا که تێ تازه رابویه ,  خوه باکه تێ )

ترجمه :  تویی خانه بوده و خوابیده , سر وصدا ایل را برداشته , تازه بلند شده خودی نشون میده